Trong quá trình tìm hiểu thực tế du học Nhật Bản, nhiều phụ huynh thường quan tâm đến chi phí, trường học hay cơ hội việc làm sau tốt nghiệp. Tuy nhiên, có một rủi ro ít được nhắc đến nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến tương lai của học sinh, đó là học sai ngành tại Nhật. Không ít trường hợp du học sinh:

• Học vài năm mới nhận ra ngành không phù hợp
• Không thể học tiếp cũng không dễ đổi ngành
• Cuối cùng rơi vào bế tắc và phải về nước sớm

Vậy lộ trình “học sai ngành” tại Nhật thường diễn ra như thế nào, và liệu có cách sửa kịp thời trước khi quá muộn hay không?

“Học sai ngành” tại Nhật là gì?

Học sai ngành tại Nhật không chỉ đơn giản là “không thích ngành đang học”, mà thường rơi vào các trường hợp:

• Ngành học không phù hợp năng lực học tập
• Ngành học không có đầu ra việc làm rõ ràng
• Ngành học không thể chuyển sang visa lao động
• Học vì dễ đi, không vì định hướng lâu dài

Trong bối cảnh du học Nhật, việc chọn sai ngành không chỉ làm mất thời gian mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến:

• Visa
• Tài chính
• Cơ hội ở lại Nhật sau tốt nghiệp

Lộ trình phổ biến của việc học sai ngành tại Nhật

Giai đoạn 1: Chọn ngành theo “lời giới thiệu” Nhiều học sinh chọn ngành vì:

• Ngành “dễ đỗ”
• Trường tuyển nhanh
• Không yêu cầu tiếng cao

Phổ biến là các ngành:

• Du lịch – khách sạn
• Kinh doanh tổng hợp
• Phúc lợi xã hội
• Một số ngành kỹ thuật nhưng không đúng năng lực

Thời điểm này, phụ huynh và học sinh chưa thấy vấn đề rõ ràng. Giai đoạn 2: Bắt đầu thấy “không hợp” nhưng vẫn cố học Sau 1–2 năm:

• Học sinh cảm thấy học rất vất vả
• Không hiểu sâu bài giảng
• Kết quả học tập ở mức trung bình hoặc yếu

Tuy nhiên, nhiều bạn vẫn cố tiếp tục vì:

• Đã mất quá nhiều tiền
• Sợ đổi ngành phải học lại từ đầu
• Không biết có hướng khác hay không

Giai đoạn 3: Nhận ra sai ngành khi đã quá muộn Đến năm thứ 3–5:

• Chuẩn bị tốt nghiệp
• Bắt đầu xin việc
• Tìm hiểu chuyển visa

Lúc này mới phát hiện:

• Ngành học khó xin việc chính thức
• Doanh nghiệp không ưu tiên tuyển
• Không đủ điều kiện chuyển visa lao động

Đây là giai đoạn nhiều du học sinh Nhật về nước, dù rất tiếc nuối.

Vì sao học sai ngành tại Nhật lại khó “quay đầu”?

So với Việt Nam, việc đổi ngành khi du học Nhật khó hơn vì:

• Visa gắn chặt với chương trình học
• Đổi ngành thường phải:
  • Đổi trường
  • Học lại từ đầu
  • Chứng minh lại mục đích du học
• Phát sinh chi phí lớn

Nếu không có định hướng rõ ràng, việc đổi ngành dễ dẫn đến:

• Mất thêm 1–2 năm
• Áp lực tài chính nặng nề
• Tâm lý chán nản, bỏ cuộc

Dấu hiệu sớm cho thấy học sinh đang học sai ngành

Phụ huynh và học sinh nên đặc biệt lưu ý nếu có các dấu hiệu sau:

• Học sinh thường xuyên than mệt, chán học
• Không hiểu bài dù đã cố gắng
• Không hình dung được công việc sau khi ra trường
• Chỉ đi học để “đủ điểm, đủ visa”
• Không có động lực nâng cao tiếng Nhật cho ngành đó

Đây là thời điểm quan trọng để can thiệp sớm

Cách sửa kịp thời khi phát hiện học sai ngành tại Nhật

Đánh giá lại năng lực và mục tiêu thực tế

Trước hết, cần trả lời rõ:

• Học sinh mạnh ở điểm nào?
• Có muốn ở lại Nhật làm việc không?
• Gia đình còn đủ khả năng tài chính bao lâu?

Việc nhìn thẳng vào thực tế giúp tránh những quyết định cảm tính.

Điều chỉnh lộ trình học thay vì bỏ ngang

Một số hướng có thể cân nhắc:

• Chuyển sang ngành gần, không quá chênh lệch
• Chọn ngành có đầu ra rõ ràng hơn
• Kết hợp nâng cao tiếng Nhật để mở rộng cơ hội

Mục tiêu là sửa lộ trình, không phải “làm lại từ con số 0” nếu chưa cần thiết.

Tìm tư vấn chuyên môn, không tự xoay xở

Rất nhiều trường hợp du học Nhật học sai ngành trở nên nghiêm trọng vì:

• Tự tìm hiểu sai thông tin
• Nghe lời truyền miệng
• Không có người phân tích hồ sơ cụ thể

Phụ huynh nên tìm:

• Đơn vị tư vấn có kinh nghiệm thực tế
• Người hiểu rõ luật visa, trường học và thị trường việc làm

Học đúng ngành – yếu tố then chốt để không phải về nước sớm

Qua thực tế, có thể thấy:

• Học đúng ngành giúp học sinh có động lực
• Dễ xin việc và chuyển visa
• Giảm nguy cơ du học sinh Nhật về nước ngoài mong muốn

Ngược lại, sai ngành khi du học Nhật là một trong những nguyên nhân âm thầm nhưng phổ biến dẫn đến việc phải dừng hành trình sớm.

Phát hiện sớm – sửa sớm để không mất cả tương lai

Học sai ngành tại Nhật không phải là dấu chấm hết, nhưng nếu phát hiện quá muộn và không có hướng điều chỉnh phù hợp, học sinh rất dễ rơi vào bế tắc và buộc phải về nước. Với phụ huynh và học sinh đang chuẩn bị lộ trình du học Nhật Bản, điều quan trọng không chỉ là “đi được”, mà là đi đúng ngành, đúng năng lực và đúng mục tiêu dài hạn. Một quyết định đúng ở thời điểm sớm có thể giúp tiết kiệm nhiều năm, nhiều chi phí và tránh những tiếc nuối không đáng có trong tương lai. => Tìm hiểu thêm:  DU HỌC NHẬT BẢN NÊN CHỌN NGÀNH GÌ? 3 TIÊU CHÍ CHỌN NGÀNH KHI ĐI DU HỌC