Từ tháng 10/2026, quy định về việc chứng minh năng lực tiếng Nhật đối với du học sinh nhập học tại các cơ sở giáo dục tiếng Nhật ở Nhật Bản có thay đổi đáng chú ý. Nếu trước đây, lịch sử học tiếng Nhật từ 150 giờ trở lên có thể được sử dụng để chứng minh năng lực tương đương A1, thì với hồ sơ áp dụng từ kỳ nhập học tháng 10/2026, việc chứng minh năng lực tiếng Nhật phải dựa trên chứng nhận kỳ thi hoặc kết quả xác nhận qua phỏng vấn. Thay đổi này khiến nhiều người đang chuẩn bị du học Nhật Bản quan tâm: Có bắt buộc phải có JLPT không? 150 giờ học tiếng Nhật còn được chấp nhận không? Cần đạt trình độ tiếng Nhật nào để xin COE? Bài viết dưới đây sẽ giải thích chi tiết quy định mới, đối tượng áp dụng và những điều du học sinh cần chuẩn bị.

Quy định mới về năng lực tiếng Nhật khi du học Nhật từ tháng 10/2026 là gì?

Theo thông báo của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản (ISA), Nhật Bản đã điều chỉnh cách xác nhận năng lực tiếng Nhật đối với người nước ngoài đăng ký vào các cơ sở giáo dục tiếng Nhật. Trước đây, khi thực hiện thủ tục liên quan đến tư cách lưu trú “Du học”, người đăng ký vào cơ sở giáo dục tiếng Nhật có thể sử dụng lịch sử học tiếng Nhật từ 150 giờ trở lên để chứng minh năng lực tương đương A1. Tuy nhiên, đối với học viên dự kiến nhập học từ tháng 10/2026, cách chứng minh này không còn được sử dụng độc lập như trước. Cơ sở giáo dục phải xác nhận năng lực tiếng Nhật của người học thông qua chứng nhận kết quả kỳ thi hoặc phỏng vấn. Điểm quan trọng là: Không có nghĩa rằng từ tháng 10/2026, tất cả du học sinh bắt buộc phải có JLPT N5. Mục tiêu của quy định mới là yêu cầu năng lực tiếng Nhật phải được kiểm tra và xác nhận khách quan hơn, thay vì chỉ dựa vào tổng số giờ đã học. ISA hiện xác định người nhập học tại cơ sở giáo dục tiếng Nhật cần có năng lực tiếng Nhật A1 trở lên theo “Khung tham chiếu giáo dục tiếng Nhật” (日本語教育の参照枠). Năng lực này có thể được xác nhận bằng kỳ thi phù hợp hoặc thông qua phỏng vấn của cơ sở tiếp nhận.

Vì sao Nhật Bản thay đổi quy định?

Thay đổi này nằm trong xu hướng Nhật Bản tăng cường quản lý việc tiếp nhận và quản lý du học sinh, đồng thời nâng cao tính chính xác trong việc xác nhận năng lực tiếng Nhật trước khi cấp tư cách lưu trú. Theo hướng dẫn mới, cơ sở giáo dục tiếng Nhật không chỉ kiểm tra hồ sơ mà cần xác nhận người học thực sự có năng lực tiếng Nhật phù hợp với mục tiêu học tập. ISA cũng yêu cầu cơ sở giáo dục mô tả cụ thể phương thức đã sử dụng để kiểm tra năng lực tiếng Nhật trong hồ sơ xác nhận. Chẳng hạn, nếu đánh giá thông qua phỏng vấn, cơ sở có thể ghi rõ nội dung câu hỏi, số lượng câu hỏi, số câu trả lời đúng và tiêu chí đánh giá. Điều này cho thấy Nhật Bản đang chuyển từ cách đánh giá thiên về “đã học bao nhiêu giờ” sang chú trọng hơn vào “thực tế người học có năng lực tiếng Nhật ở mức nào”. Đây cũng là một thay đổi mà người chuẩn bị du học Nhật cần đặc biệt lưu ý khi lựa chọn chương trình học tiếng Nhật tại Việt Nam.

Từ tháng 10/2026, 150 giờ học tiếng Nhật còn được dùng để chứng minh năng lực không?

Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm nhất. Câu trả lời: Không nên hiểu rằng 150 giờ học tiếng Nhật vẫn đủ để thay thế việc xác nhận năng lực. Theo quy định mới, đối với hồ sơ liên quan đến người dự kiến nhập học từ tháng 10/2026 trở đi, việc chứng minh năng lực tiếng Nhật phải được thực hiện thông qua chứng nhận kỳ thi hoặc phỏng vấn. Đặc biệt, trong phần giải đáp chính thức của ISA, cơ quan này nêu rõ rằng nếu người đăng ký không có chứng nhận kỳ thi, nhưng cơ sở tiếp nhận tiến hành phỏng vấn và xác nhận người đó đạt năng lực tương đương A1 trở lên, thì không cần sử dụng 150 giờ học tiếng Nhật làm căn cứ thay thế. Tuy nhiên, cơ sở giáo dục phải ghi cụ thể cách thức phỏng vấn đã được thực hiện và căn cứ để đánh giá người học đạt A1. Như vậy, người chuẩn bị du học không nên hiểu đơn giản: “Học đủ 150 giờ = chắc chắn đủ điều kiện.” Cách hiểu phù hợp hơn là: “Người học cần có năng lực tiếng Nhật tương đương A1 trở lên và năng lực này phải được xác nhận bằng phương thức được chấp nhận.”

Có bắt buộc phải có JLPT N5 khi du học Nhật từ tháng 10/2026 không?

Không bắt buộc duy nhất JLPT N5.

Đây là điểm cần đặc biệt lưu ý khi tìm hiểu thông tin trên mạng xã hội. Theo hướng dẫn hiện hành của ISA, một trong những phương thức chứng minh năng lực A1 trở lên là JLPT N5 trở lên. Bên cạnh đó, còn có nhiều kỳ thi khác được chấp nhận hoặc được xem là tương đương A1 theo danh sách của cơ quan quản lý. Một số kỳ thi được ISA liệt kê gồm:

• JLPT: N5 trở lên
• JFT-Basic: đạt A1 trở lên
• BJT: từ 300 điểm
• J.TEST: F trở lên hoặc FG từ 250 điểm
• NAT-TEST: cấp 5 trở lên
• STBJ: từ 350 điểm
• TOPJ: Sơ cấp A trở lên
• J-cert: Sơ cấp trở lên
• JLCT: JCT5 trở lên
• PJC Bridge: C- trở lên
• JPT: từ 315 điểm hoặc JPT Elementary từ 68 điểm
• Một số kỳ thi khác theo danh sách của ISA.

Do đó, nếu chưa có JLPT N5, người học không nên mặc định rằng mình không thể chuẩn bị hồ sơ du học Nhật. Thay vào đó, cần kiểm tra loại chứng chỉ đang có và xác nhận với trường tiếp nhận về phương thức chứng minh năng lực được áp dụng cho hồ sơ cụ thể.

Một thay đổi khác người chuẩn bị du học cần biết: mục tiêu B2 khi học tiếp lên bậc cao hơn

Quy định về năng lực tiếng Nhật không chỉ dừng ở đầu vào trường tiếng Nhật. Theo ISA, đối với du học sinh nhập học từ năm học 2027 trở đi tại đại học, cao đẳng, cơ sở tương đương hoặc trường chuyên môn trong trường hợp học tập bằng tiếng Nhật, mức năng lực được đặt làm tiêu chuẩn là B2 trở lên theo “Khung tham chiếu giáo dục tiếng Nhật”. Trong thời gian chuyển tiếp, đến hết năm tài khóa 2029, một số chứng chỉ vẫn có thể được sử dụng làm tiêu chuẩn tương đương, trong đó có:

• JLPT N2 trở lên
• EJU tiếng Nhật từ 200 điểm trở lên
• BJT từ 400 điểm trở lên
• JPT từ 525 điểm trở lên.

Điều này cho thấy xu hướng chung của Nhật Bản là ngày càng chú trọng đến năng lực tiếng Nhật thực tế phục vụ việc học, thay vì chỉ nhìn vào thời lượng học hoặc một chứng chỉ đơn lẻ. Với học sinh có mục tiêu sau trường tiếng Nhật sẽ học senmon, đại học hoặc cao học, việc xây dựng lộ trình từ A1 lên N3, N2 và cao hơn là điều rất quan trọng.

Quy định mới áp dụng từ thời điểm nào?

Đây là phần rất dễ bị hiểu nhầm. Theo ISA, đối với hồ sơ xin cấp Giấy chứng nhận tư cách lưu trú (COE), quy định mới áp dụng cho những người dự kiến nhập học từ tháng 10/2026 trở đi. Trong khi đó, đối với hồ sơ thay đổi tư cách lưu trú và gia hạn thời gian lưu trú, quy định liên quan được áp dụng từ ngày 01/07/2026. Có thể tóm tắt như sau:

Nội dung	Thời điểm áp dụng
Xin COE cho người dự kiến nhập học từ tháng 10/2026	Áp dụng từ hồ sơ liên quan kỳ nhập học tháng 10/2026
Thay đổi tư cách lưu trú	Từ 01/07/2026
Gia hạn thời gian lưu trú	Từ 01/07/2026

Vì vậy, tiêu đề “quy định mới về năng lực tiếng Nhật khi du học từ tháng 10/2026” phù hợp khi nói về người nhập học tại cơ sở giáo dục tiếng Nhật từ kỳ tháng 10/2026, nhưng không nên diễn đạt rằng toàn bộ các thủ tục về tư cách lưu trú chỉ bắt đầu thay đổi từ tháng 10.

Những ai thuộc phạm vi áp dụng?

Quy định này chủ yếu liên quan đến người nước ngoài đăng ký vào các cơ sở giáo dục tiếng Nhật và thực hiện thủ tục liên quan đến tư cách lưu trú “Du học”. Đáng chú ý, ISA cũng nêu rõ quy định này áp dụng đối với 日本語別科 (khoa tiếng Nhật/khóa tiếng Nhật thuộc một số cơ sở giáo dục đại học). Tuy nhiên, có một số trường hợp được loại trừ hoặc áp dụng cách xử lý riêng. Ví dụ, ISA quy định một số người đã tốt nghiệp cơ sở giáo dục đại học ở nước ngoài và đáp ứng các điều kiện nhất định có thể thuộc trường hợp không cần chứng minh năng lực tiếng Nhật theo cách thông thường. Vì vậy, không nên áp dụng một công thức chung cho tất cả hồ sơ du học Nhật.

Những hiểu lầm thường gặp về quy định mới

“Từ tháng 10/2026 bắt buộc phải có JLPT N5”? Không chính xác. JLPT N5 là một trong những chứng chỉ có thể chứng minh năng lực A1 trở lên, nhưng không phải phương thức duy nhất. Phỏng vấn và một số kỳ thi khác cũng có thể được sử dụng theo quy định hiện hành. “Học 150 giờ tiếng Nhật vẫn chắc chắn được chấp nhận”? Không nên hiểu như vậy. Từ hồ sơ áp dụng cho người nhập học tháng 10/2026, 150 giờ học tiếng Nhật không còn là cách duy nhất để chứng minh A1. Cần có chứng nhận kỳ thi hoặc xác nhận thông qua phỏng vấn. “Không có JLPT thì không thể du học Nhật”? Không đúng trong mọi trường hợp. Người chưa có JLPT vẫn có thể được xác nhận năng lực thông qua phương thức phù hợp, trong đó có phỏng vấn của cơ sở tiếp nhận. “Năng lực tiếng Nhật A1 là đủ cho toàn bộ quá trình du học”? Không đúng. Năng lực tiếng Nhật A1 là mức năng lực liên quan đến việc nhập học cơ sở giáo dục tiếng Nhật. Nếu mục tiêu tiếp theo là học đại học hoặc các chương trình đào tạo bằng tiếng Nhật, yêu cầu năng lực có thể cao hơn, với B2 được đặt làm mức tham chiếu cho việc học ở bậc giáo dục đại học từ năm học 2027. Quy định mới về năng lực tiếng Nhật là một trong những thay đổi quan trọng mà người có kế hoạch du học Nhật Bản từ tháng 10/2026 cần nắm rõ. Điểm cốt lõi không phải là “bắt buộc phải có JLPT N5”, mà là năng lực tiếng Nhật A1 trở lên phải được xác nhận bằng chứng nhận kỳ thi hoặc phỏng vấn, thay vì chỉ dựa vào lịch sử 150 giờ học tiếng Nhật như trước. Nếu mục tiêu không chỉ là sang Nhật học tiếng mà còn học lên senmon, đại học hoặc tìm việc sau khi tốt nghiệp, hãy xây dựng lộ trình tiếng Nhật dài hạn thay vì chỉ đặt mục tiêu đạt mức tối thiểu để hoàn thiện hồ sơ. ===> tìm hiểu thêm: Du học Nhật Bản: Điều kiện, chi phí, hồ sơ mới 2026