Chính sách du học sinh Nhật Bản – Du học sinh tại Nhật Bản cần thường xuyên cập nhật các quy định liên quan đến visa, tư cách lưu trú và việc làm, bởi những thay đổi về thủ tục hoặc giấy tờ có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình học tập và sinh sống tại Nhật. Trong tháng 8/2026, qua cập nhật từ các cơ quan quản lý Nhật Bản, không ghi nhận một thay đổi lớn trong tháng này làm thay đổi toàn bộ quy định về visa du học hoặc giới hạn làm thêm của du học sinh. Tuy nhiên, một số thay đổi được triển khai từ tháng 6/2026 và những điều chỉnh trong năm 2026 vẫn đang có hiệu lực và đặc biệt đáng chú ý đối với du học sinh. Bài viết dưới đây tổng hợp những nội dung quan trọng mà du học sinh Việt Nam đang học tập hoặc chuẩn bị sang Nhật nên biết.

Phân biệt “visa” và “tư cách lưu trú” khi du học Nhật Bản

Một trong những điểm du học sinh cần hiểu rõ là visa (査証) và tư cách lưu trú (在留資格) không hoàn toàn giống nhau. Visa được cấp bởi cơ quan đại diện ngoại giao của Nhật Bản ở nước ngoài, trong khi tư cách lưu trú xác định hoạt động mà người nước ngoài được phép thực hiện tại Nhật. Với du học sinh, tư cách lưu trú phổ biến là 「留学」(りゅうがく) – Du học. Vì vậy, khi nói đến việc “gia hạn visa” trong đời sống thường ngày, trên thực tế nhiều trường hợp đang đề cập đến gia hạn thời gian lưu trú hoặc thay đổi tư cách lưu trú tại Nhật. Du học sinh cần chú ý thời hạn ghi trên thẻ cư trú và chủ động chuẩn bị hồ sơ trước khi thời hạn lưu trú kết thúc.

Tổng hợp chính sách du học sinh Nhật Bản

Những điểm mới đáng chú ý về thẻ cư trú Nhật Bản trong năm 2026

Thẻ cư trú mẫu mới đã được triển khai Một thay đổi đáng chú ý trong năm 2026 là Nhật Bản bắt đầu triển khai mẫu thẻ cư trú mới từ ngày 14/6/2026. Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản cũng đã cập nhật hệ thống đọc thông tin thẻ để tương thích với mẫu mới. Điều này không có nghĩa tất cả du học sinh phải lập tức đổi thẻ. Tuy nhiên, những người thực hiện các thủ tục liên quan đến cư trú cần chú ý đến mẫu thẻ và thông tin mới được áp dụng. Trên thẻ cư trú vẫn thể hiện những thông tin quan trọng như họ tên, quốc tịch, địa chỉ, tư cách lưu trú và tình trạng được phép làm việc.

Có thêm lựa chọn “thẻ cư trú đặc biệt” tích hợp thông tin My Number Từ ngày 14/6/2026, Nhật Bản cũng bắt đầu vận hành hệ thống 特定在留カード – thẻ cư trú đặc biệt tích hợp thông tin với thẻ My Number trong một số trường hợp. Theo Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú, người nước ngoài trung và dài hạn đang có thẻ My Number có thể đăng ký loại thẻ này khi thực hiện một số thủ tục tại cơ quan xuất nhập cảnh. Một lợi ích là thông tin trên My Number có thể được cập nhật cùng với thủ tục liên quan đến cư trú, giúp giảm việc phải đến riêng cơ quan hành chính địa phương để cập nhật thông tin. Đây là lựa chọn, không nên hiểu rằng mọi du học sinh đều bắt buộc phải đổi sang loại thẻ này. ===> tìm hiểu thêm: Thẻ My Number là gì? Tại sao du học sinh bắt buộc phải làm tại Nhật Bản

Quy định làm thêm của du học sinh: chưa có thay đổi về giới hạn 28 giờ/tuần

Đây vẫn là vấn đề được nhiều du học sinh quan tâm nhất. Theo quy định hiện hành, tư cách lưu trú 「留学」không phải là tư cách lưu trú cho phép làm việc toàn thời gian. Nếu muốn làm thêm để có thu nhập, du học sinh cần được cấp 資格外活動許可 (しかくがいかつどうきょか) – Giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú. Với giấy phép tổng quát, du học sinh thông thường được làm thêm:

• Không quá 28 giờ/tuần trong thời gian học.
• Không quá 8 giờ/ngày trong các kỳ nghỉ dài theo quy định của cơ sở giáo dục.
• Không được làm các công việc thuộc ngành nghề bị cấm theo quy định.

Các giới hạn này hiện vẫn được Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản công bố. Có giấy phép làm thêm không có nghĩa được làm không giới hạn Du học sinh cần đặc biệt lưu ý: việc có 資格外活動許可 không đồng nghĩa với việc có thể nhận bất kỳ công việc nào hoặc làm bao nhiêu giờ tùy ý. Nếu vượt quá thời gian cho phép, làm công việc không nằm trong phạm vi được cấp phép hoặc vi phạm các điều kiện của giấy phép, du học sinh có thể gặp vấn đề khi thực hiện các thủ tục lưu trú sau này. Vì vậy, trước khi nhận việc, nên kiểm tra thông tin trên thẻ cư trú và giấy phép hoạt động ngoài tư cách lưu trú.

Du học sinh cần chú ý hơn đến việc tuân thủ quy định lưu trú

Trong năm 2026, các cơ quan Nhật Bản tiếp tục tăng cường việc quản lý người nước ngoài và nâng cao tính chính xác trong quản lý lưu trú. Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản cũng yêu cầu các cơ sở giáo dục tăng cường quản lý tình trạng học tập và lưu trú của du học sinh. Trường hợp sinh viên bị thôi học hoặc bị xóa tên, cơ sở giáo dục cần có hướng dẫn phù hợp để người học không rơi vào tình trạng cư trú bất hợp pháp, đồng thời thực hiện các thủ tục thông báo cần thiết. Điều này cho thấy du học sinh không chỉ cần quan tâm đến việc “có visa hay không”, mà còn phải đảm bảo đúng mục đích lưu trú và duy trì tình trạng học tập phù hợp. Nếu nghỉ học, thôi học, chuyển trường hoặc thay đổi kế hoạch sau khi tốt nghiệp, du học sinh nên chủ động hỏi nhà trường và cơ quan quản lý xuất nhập cảnh để xác định thủ tục cần thực hiện.

Sau tốt nghiệp: cần chuyển sang tư cách lưu trú phù hợp để đi làm

Du học sinh sau khi tốt nghiệp và nhận được việc làm tại Nhật không thể đơn giản tiếp tục sử dụng tư cách lưu trú 「留学」 để làm việc toàn thời gian. Tùy vào công việc và điều kiện cụ thể, người lao động cần thực hiện thủ tục thay đổi tư cách lưu trú sang loại phù hợp, chẳng hạn 「技術・人文知識・国際業務」(Kỹ thuật – Tri thức nhân văn – Nghiệp vụ quốc tế). Đáng chú ý, Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản đã cập nhật hướng dẫn về tư cách 「技術・人文知識・国際業務」 vào ngày 15/4/2026, trong đó làm rõ thêm một số nội dung liên quan đến phạm vi công việc, đào tạo thực tế và một số trường hợp việc làm dành cho người nước ngoài. Vì vậy, sinh viên năm cuối nên bắt đầu kiểm tra mối liên hệ giữa chuyên ngành được đào tạo và công việc dự định làm từ sớm, thay vì chờ đến sát thời điểm tốt nghiệp.

Trường hợp chưa tìm được việc sau khi tốt nghiệp

Nếu đã tốt nghiệp nhưng chưa tìm được việc, trong một số trường hợp du học sinh có thể chuyển sang tư cách lưu trú 「特定活動」 để tiếp tục hoạt động tìm việc tại Nhật nếu đáp ứng các điều kiện tương ứng. Ngoài ra, người đã nhận được 内定 (ないてい) – quyết định tuyển dụng nhưng chưa đến thời điểm chính thức bắt đầu làm việc cũng có những quy định riêng về tư cách lưu trú để tiếp tục ở lại Nhật cho đến khi được tuyển dụng. Đây là lý do sinh viên năm cuối không nên để việc tìm hiểu thủ tục lưu trú đến sát ngày hết hạn thẻ cư trú.

Cơ hội việc làm dành cho du học sinh vẫn được các cơ quan Nhật Bản hỗ trợ

Song song với việc quản lý chặt chẽ quy định cư trú, Nhật Bản vẫn triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ du học sinh quốc tế tìm việc. Các 外国人雇用サービスセンター – Trung tâm Dịch vụ Việc làm dành cho người nước ngoài – tiếp tục tổ chức các chương trình tư vấn, hội chợ việc làm và hoạt động kết nối doanh nghiệp với du học sinh. Trong tháng 8/2026, Trung tâm Dịch vụ Việc làm dành cho người nước ngoài tại Tokyo đang thông báo về hội chợ việc làm dành cho du học sinh nước ngoài dự kiến tổ chức ngày 17/11/2026. Tại các địa phương khác cũng có những chương trình tương tự. Đây là nguồn thông tin hữu ích cho sinh viên đang chuẩn bị tốt nghiệp và muốn tìm việc tại Nhật.

Du học sinh cần làm gì để tránh gặp vấn đề về visa và lưu trú?

Để hạn chế rủi ro, du học sinh nên chủ động thực hiện một số việc sau:

• Thứ nhất, kiểm tra thời hạn lưu trú. Không nên chờ đến gần ngày hết hạn mới bắt đầu chuẩn bị hồ sơ.
• Thứ hai, kiểm tra giấy phép làm thêm. Nếu đang làm thêm, cần chắc chắn rằng mình có 資格外活動許可 và tuân thủ đúng giới hạn thời gian.
• Thứ ba, thông báo khi có thay đổi quan trọng. Chuyển trường, thay đổi địa chỉ, nghỉ học hoặc tốt nghiệp đều có thể liên quan đến thủ tục cư trú.
• Thứ tư, chuẩn bị sớm nếu muốn đi làm sau tốt nghiệp. Tìm hiểu tư cách lưu trú phù hợp và yêu cầu của công việc trước khi nhận việc chính thức.
• Thứ năm, ưu tiên nguồn thông tin chính thức. Quy định về người nước ngoài có thể thay đổi, vì vậy không nên chỉ dựa vào thông tin truyền miệng trên mạng xã hội.

Tính đến tháng 8/2026, chưa ghi nhận một thay đổi mới trong chính tháng 8 làm thay đổi căn bản quy định về visa du học, giới hạn làm thêm 28 giờ/tuần hoặc tư cách lưu trú 「留学」. Tuy nhiên, những thay đổi được triển khai từ tháng 6/2026 về thẻ cư trú, cùng các cập nhật trong năm 2026 về quản lý lưu trú và tư cách làm việc, vẫn là những nội dung du học sinh cần đặc biệt lưu ý. Đối với du học sinh Việt Nam tại Nhật, việc cập nhật chính sách thường xuyên sẽ giúp chủ động hơn trong quá trình học tập – làm thêm – gia hạn lưu trú – tìm việc – chuyển đổi tư cách lưu trú sau tốt nghiệp. Thông tin trong bài được tổng hợp từ các nguồn chính thức của Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản và Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản. Do quy định có thể tiếp tục được cập nhật, người đọc nên kiểm tra thông tin chính thức trước khi thực hiện thủ tục. ===> tìm hiểu thêm: Cập nhật chính sách Visa du học Nhật Bản 2026 mới nhất